[Văn hay chữ tốt] Phân tích truyện ngắn Hai đứa trẻ của Thạch Lam


[] Phân tích truyện ngắn Hai đứa trẻ của

Dàn ý chi tiết

1. Mở bài:

tác giả, tác phẩm

– Nêu vấn đề cần nghị luận: Phân tích truyện ngắn “Hai đứa trẻ” của Thạch Lam

ban đầu

2. Thân bài:

* Khái quát:

– Truyện ngắn “Hai đứa trẻ” trích từ tập “Nắng trong vườn” (1938).

– Truyện ngắn kể về hai chị em Liên và An và nơi phố huyện

+  Trước kia, gia đình sinh sống ở Hà Nội nhưng sau vì sa sút nên phải chuyển về  phố huyện sinh sống và làm ăn.

+ Mẹ bận làm hàng xáo nên giao cho hai chị em trông coi quầy hàng  nhỏ ở gần ga. * Truyện ngắn bắt đầu với cả sự mở rộng về không gian và :

– Màu sắc chủ đạo của khung cảnh thay đổi theo chiều hướng cứ thế mà đen sẫm lại.

– “Tiếng trống thu không trên cái chòi của huyện nhỏ, từng tiếng một vang ra để gọi buổi chiều. Phương tây đỏ rực như lửa cháy và những đám mây ánh hồng như hòn than sắp tàn. Dãy tre làng trước mặt đen lại và cắt hình rõ rệt trên nền trời.”.

+ Dấu hiệu của ngày tàn

+ Đó là một khoảng không gian dễ gợi trong lòng người sự bâng khuâng đến lạ, đó là màu sắc ảm đạm nơi phố huyện nghèo.

+ Ngoài đồng tiếng ếch, tiếng nhái râm ran

Xem thêm:  Bày tỏ thái độ trước hiện tượng có những người: Chỉ lo túi tiền rỗng đi nhưng lại không biết lo tâm hồn mình đang vơi cạn, khô héo dần

+ Trong quán nhà Liên, muỗi vo ve.

+ Âm thanh của tiếng chợ chiều đã vãn

* Thạch Lam vẽ lên một bức tranh tối:

– Đường phố và các ngõ con dần dần chứa đầy bóng tối.

– Chị em Liên ngồi trên chiếc chõng tre dưới gốc bàng với cái tối chung quanh.

– Con đường thăm thẳm ra sông, con đường qua chợ về nhà, các ngõ vào làng lại đen sẫm hơn nữa.

– Trống cầm canh cũng đánh tung lên một tiếng ngắn rồi chìm ngay vào bóng tối.

* Ánh sáng:

– Heo hắt, chẳng thể nào đập tan cái tối tăm nơi đây.

– Ánh sáng phát ra từ những con đom đóm, từ hàng nước của chị Tí, từ gánh phở của bác Siêu, từ quầy hàng của chị em Liên và từ cái đèn lồng trong tay người nhà hiệu khách, từ chiếc đèn ghi xanh lét của nhà ga.

=> Bóng tối và ánh sáng hay cũng chính là cuộc sống và niềm mong ước của những nơi phố huyện nghèo. Dù cuộc sống của họ còn vất vả, khó khăn, cơ cực nhưng chẳng lúc nào họ ngừng hi vọng về một cuộc sống mới ấm no hơn, hạnh phúc hơn.

* Chiều tàn cũng là lúc cái bần cùng nơi phố huyện hiện lên rõ nét nhất:

–  Mấy đứa trẻ con nhà nghèo ở ven chợ tranh nhau nhặt nhạnh tất cả những gì có thể dùng được, một thanh nứa, thanh tre hay bất kì cái gì.

Xem thêm:  Giới thiệu về bài thơ thần Nam quốc sơn Hà của tác giả Lí Thường Kiệt

– Mẹ con chị Tí:

+ Ban ngày lặn lội mò cua bắt tép

+ Chập tối đến đêm khuya thì bán nước chè với dăm ba điếu thuốc.

+ Thằng con loay hoay nhóm lửa nấu nồi nước chè còn chị Tí luôn tay phe phẩy túm lá chuối khô rồi bất giác thốt lên “Giờ muộn thế này mà họ chưa ra nhỉ?”

– Bà cụ Thi:

+ Là một người hơi điên

+ Xuất hiện tại quán nhà Liên để mua cút rượu

– Bác Siêu bán phở:

+ Họ thấp thoáng ở nơi có người cầm đèn lồng đi đón bà chủ ở ga về, nơi có hội bài tổ tôm sát phạt nhau hàng chục bạc mà hạng người khốn khổ nằm mơ cũng không thấy nổi, nơi có lính tráng đánh trống thu không và mõ cầm canh.

* Chị em Liên:

– Khi ngồi trước cửa hàng:

+ Có một tình cảm thật gắn bó với thiên nhiên

+ , sự đồng cảm, thấu hiểu và sẻ chia với những kiếp người khốn khó.

+ Nhìn lũ trẻ nghèo nhặt nhạnh bất cứ cái gì trên nền chợ, hai chị em cũng động lòng thương.

+ Khi mẹ con chị Tí mang vác cả hàng nước ra, Liên lặng lẽ quan sát từng cử chỉ một.

+ Nghe tiếng cười khanh khách là Liên nhận ngay ra bà cụ Thi.

+ Nhìn bọn trẻ nô đùa, An cũng muốn nhập bọn nhưng sợ trái lời mẹ dặn. Thấy một chấm lửa hiện ra rồi mất đi là hai chị em biết gánh phở bác Siêu thấp thoáng đằng xa.

Xem thêm:  Cảm nhận về tình yêu Sài Gòn qua Sài Gòn tôi yêu của Minh Hương

– Đêm nào, hai chị em Liên cũng thức đợi chuyến tàu cuối cùng đi qua:

+ Không phải chỉ là do những điều mẹ dặn mà còn vì một nguyên nhân đặc biệt khác.

+ Đoàn tàu đêm mở ra một thế giới hoàn toàn khác, nơi có những con người khác, sự sống ồn ào, tấp nập hơn và đặc biệt là ánh sáng từ con tàu.

+ Cố thức đợi con tàu hay cũng chính là niềm mong mỏi được sống trong những điều tốt đẹp nhất, niềm hi vọng về một phố huyện đông vui, náo nhiệt hơn,…

3. Kết bài:

– Khẳng định lại vấn đề

– Nêu

van hay chu tot phan tich truyen ngan hai dua tre cua thach lam - [Văn hay chữ tốt] Phân tích truyện ngắn Hai đứa trẻ của Thạch Lam

Phân tích truyện ngắn Hai đứa trẻ

Bài làm tham khảo

Thạch Lam là cây bút của nhóm Tự lực văn đoàn với những sáng tác mang cả hai khuynh hướng hiện thực và lãng mạn. Cũng bởi thế mà bạn đọc còn biết đến những sáng tác của Thạch Lam như cội nguồn của lòng nhân ái sâu sắc, khám phá nội tâm nhân vật trong những cảm xúc mơ hồ. Truyện ngắn “Hai đứa trẻ” là một sáng tác như vậy. Ở đó, ta thấy hiện sáng lên ngòi bút nhân ái và hướng sáng của Thạch Lam. Truyện ngắn mở ra nơi thế thơ với những cảm xúc êm nhẹ, buồn thương.

Loading...

Thạch Lam sinh năm 1910, tại huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương, quê mẹ. Lớn lên, ông học Trung học ở Hà Nội, rồi bỏ học đi làm báo, viết văn cùng các anh và trở thành một cây bút đắc lực của báo Phong hóa và Ngày nay. Sự nghiệp văn chương đang trên đà phát triển thì ông mắc bệnh lao và mất năm 1942, mới 32 tuổi. Mỗi truyện của ông giống như một bài thơ trữ tình, giọng điệu điềm đạm.

Truyện ngắn “Hai đứa trẻ” trích từ tập “Nắng trong vườn” (1938).  Truyện ngắn kể về hai chị em Liên và An. Trước kia, gia đình sinh sống ở Hà Nội nhưng sau vì sa sút nên phải chuyển về  phố huyện sinh sống và làm ăn. Mẹ bận làm hàng xáo nên giao cho hai chị em trông coi quầy hàng  nhỏ ở gần ga. Mẹ dặn phải thức cho đến khi xe lửa đi qua, may ra còn có người ở tàu xuống ghé mua hàng. Hai chị em ngồi trên chõng trước hiên chờ. Em buồn ngủ, ngả vào người chị nhưng vẫn nhắc hễ tàu đến thì đánh thức dậy. Dường như sự sống chỉ còn thu lại ở cái chõng hàng nước, một gánh phở, một gia đình nhà xẩm. Khi chuyến tàu đêm đi qua, cả hai chị em cùng trông theo làn ánh sáng ấy cho đến lúc nó khuất hẳn mới đóng cửa đi ngủ.

Truyện ngắn bắt đầu với cả sự mở rộng về không gian và thời gian. Đó là khi bắt đầu chiều tàn cho đến lúc nửa đêm, không gian xoay quanh cuộc sống nơi phố huyện. Màu sắc chủ đạo của khung cảnh thay đổi theo chiều hướng cứ thế mà đen sẫm lại. Truyện bắt đầu với dấu hiệu của ngày tàn “Tiếng trống thu không trên cái chòi của huyện nhỏ, từng tiếng một vang ra để gọi buổi chiều. Phương tây đỏ rực như lửa cháy và những đám mây ánh hồng như hòn than sắp tàn. Dãy tre làng trước mặt đen lại và cắt hình rõ rệt trên nền trời.”. Đó là một khoảng không gian dễ gợi trong lòng người sự bâng khuâng đến lạ, đó là màu sắc ảm đạm nơi phố huyện nghèo. Ngoài đồng tiếng ếch, tiếng nhái râm ran, bên trong quán nhà Liên, muỗi vo ve. Nỗi buồn của cảnh vật thấm dần vào tâm trí hai chị em, rồi từ đó đôi mắt u sầu lại nhìn cảnh vật xung quanh thêm sầu. Sau một ngày diễn ra, còn lại giờ đây chỉ là âm thanh của tiếng chợ chiều đã vãn, là cuộc sống còn nhiều vất vả, bóng tối bao phủ,…Thạch Lam vẽ lên một bức tranh tối, tối đen như mực, tối tăm như chính cuộc sống của những con người nơi đây: đường phố và các ngõ con dần dần chứa đầy bóng tối. Chị em Liên ngồi trên chiếc chõng tre dưới gốc bàng với cái tối chung quanh. Con đường thăm thẳm ra sông, con đường qua chợ về nhà, các ngõ vào làng lại đen sẫm hơn nữa. Trống cầm canh cũng đánh tung lên một tiếng ngắn rồi chìm ngay vào bóng tối. Lúc này, các cửa hàng cơm ở ga cũng im lặng, tối đen như ngoài phố. Và chị em Liên lại đi vào giấc ngủ tịch mịch và đầy bóng tối.

Ánh sáng nơi đây quá heo hắt, chẳng thể nào đập tan cái tối tăm nơi đây. Đó là thứ ánh sáng phát ra từ những con đom đóm, là ánh sáng yếu ớt từ hàng nước của chị Tí, từ gánh phở của bác Siêu, từ quầy hàng của chị em Liên và từ cái đèn lồng trong tay người nhà hiệu khách, từ chiếc đèn ghi xanh lét của nhà ga. Chúng chỉ là những nguồn sáng leo lét, chẳng thể nào xóa tan được màn đêm tăm tối đang bao trùm lên cả phố huyện.

Bóng tối và ánh sáng hay cũng chính là cuộc sống và niềm mong ước của những con người nơi phố huyện nghèo. Dù cuộc sống của họ còn vất vả, khó khăn, cơ cực nhưng chẳng lúc nào họ ngừng hi vọng về một cuộc sống mới ấm no hơn, hạnh phúc hơn.

Chiều tàn cũng là lúc cái bần cùng nơi phố huyện hiện lên rõ nét nhất. Mấy đứa trẻ con nhà nghèo ở ven chợ tranh nhau nhặt nhạnh tất cả những gì có thể dùng được, một thanh nứa, thanh tre hay bất kì cái gì. Cuộc sống ấy tiếp tục hiện lên trong sự vất vả của mẹ con chị Tí. Ban ngày lặn lội mò cua bắt tép, đến chập tối đến đêm khuya thì bán nước chè với dăm ba điếu thuốc. Thằng con loay hoay nhóm lửa nấu nồi nước chè còn chị Tí luôn tay phe phẩy túm lá chuối khô rồi bất giác thốt lên “Giờ muộn thế này mà họ chưa ra nhỉ?” đã cho thấy rõ cảnh sống của mẹ con chị, đã cơ cực mà chỉ còn trông cậy vào sự rủi may, một sự trông chờ cầm chắc là chẳng mấy hi vọng. Còn bà cụ Thi lại là một người hơi điên, xuất hiện tại quán nhà Liên để mua cút rượu rồi lẩn thẩn ra đi trong tiếng cười đã quá quen thuộc.Bác Siêu bán phở không xa nhưng cũng không gần các cảnh đời kia. Họ thấp thoáng ở nơi có người cầm đèn lồng đi đón bà chủ ở ga về, nơi có hội bài tổ tôm sát phạt nhau hàng chục bạc mà hạng người khốn khổ nằm mơ cũng không thấy nổi, nơi có lính tráng đánh trống thu không và mõ cầm canh.

Còn Liên, khi ngồi trước cửa hàng, nhìn cảnh vật, con người lúc chiều hôm tuy buồn nhưng em vẫn luôn có một tình cảm thật gắn bó với thiên nhiên và trong em còn là tình yêu, sự đồng cảm, thấu hiểu và sẻ chia với những kiếp người khốn khó. Chuyển về phố huyện từ khi gia đình sa sút, mẹ mở một quán tạp hóa nhỏ cho hai chị em trông nom, cũng vì thế mà cả hai đã quá quen thuộc với cuộc sống và những cảnh tượng nơi đây. Nhìn lũ trẻ nghèo nhặt nhạnh bất cứ cái gì trên nền chợ, hai chị em cũng động lòng thương. Khi mẹ con chị Tí mang vác cả hàng nước ra, Liên lặng lẽ quan sát từng cử chỉ một. Nghe tiếng cười khanh khách là Liên nhận ngay ra bà cụ Thi. Nhìn bọn trẻ nô đùa, An cũng muốn nhập bọn nhưng sợ trái lời mẹ dặn. Thấy một chấm lửa hiện ra rồi mất đi là hai chị em biết gánh phở bác Siêu thấp thoáng đằng xa.

Đêm nào, hai chị em Liên cũng thức đợi chuyến tàu cuối cùng đi qua không phải chỉ là do những điều mẹ dặn mà còn vì một nguyên nhân đặc biệt khác. Đoàn tàu đêm mở ra một thế giới hoàn toàn khác, nơi có những con người khác, sự sống ồn ào, tấp nập hơn và đặc biệt là ánh sáng từ con tàu. Cố thức đợi con tàu hay cũng chính là niềm mong mỏi được sống trong những điều tốt đẹp nhất, niềm hi vọng về một phố huyện đông vui, náo nhiệt hơn,…

Ta nhận thấy rõ nét độc đáo trong nghệ thuật miêu tả và giọng văn của Thạch Lam trong truyện “Hai đứa trẻ”. Tác giả miêu tả rất tinh tế sự biến đổi của cảnh vật cũng như diễn biến tâm trạng của nhân vật. Bên cạnh đó còn là giọng văn nhẹ nhàng thẩm thấu tình yêu, sự cảm thương của tác giả dành cho những mảnh đời còn nhiều khốn khó.

Lê Thị Thư

Loading...