[Văn hay chữ tốt] Phân tích bài thơ Khóc Dương Khuê của Nguyễn Khuyến

0
[Văn hay chữ tốt] Phân tích bài thơ Khóc Dương Khuê của Nguyễn Khuyến

[Văn hay chữ tốt] Phân tích bài thơ Khóc Dương Khuê của

Dàn ý chi tiết

1. Mở bài:

– Giới thiệu tác giả, tác phẩm

– Nêu vấn đề cần nghị luận: Phân tích bài thơ “Khóc Dương Khuê

– Nêu ban đầu

2. Thân bài:

* Khái quát:

– Nguyễn Khuyến là người có phẩm chất trong sạch, mặc dù ra làm quan nhưng nổi tiếng là thanh , chính trực.

– Ông là người có tâm hồn rộng mở, giàu cảm xúc trước và gắn bó với thiên nhiên.

* Phân tích:

– Hai câu thơ mở đầu:

+  Mang nặng nỗi đau đớn, bất lực trước sự ra đi của Dương Khuê

+ Chữ “thôi” như gói trọn mọi cảm xúc lúc này của nhà thơ.

– Trong nỗi đau mất bạn, biết bao nhiêu gắn bó cùng nhau ngần ấy năm bỗng ùa về trong của tác giả:

+ “Nhớ từ thuở đăng khoa ngày trước…
Trong khi gặp gỡ biết đâu duyên trời.”

+ Tình bạn của họ cũng đã ngót nghét ba mươi tám năm kể từ khi cùng tham dự và đỗ kì thi Hương.

+ Không chỉ dừng lại ở nỗi đau mất đi người bạn tri kỉ mãi mãi mà ở Nguyễn Khuyến còn là nỗi đau thời thế:

“Ai chẳng biết chán đời là phải

chi đã mải lên tiên.”

+ Sự ra đi của Dương Khuê là nỗi đau lớn nhất mà Nguyễn Khuyến đang chịu đựng.

=> Đó là sự mất mát lớn lao, sự trống trải, trống vắng vô cùng. Cuộc đời sẽ tẻ nhạt hơn khi không còn ai cùng gắn bó, tâm sự và chia sẻ.

Xem thêm:  Hướng dẫn soạn văn Tương tư – Chương trình Ngữ văn lớp 11

+“Rượu ngon không có bạn hiền.

Không mua không phải không tiền không mua.

Câu thơ nghĩ đắn đo muốn viết.

Viết đưa ai, ai biết mà đưa?

Giường kia treo cũng hững hờ.

Đàn kia gẩy củng ngẩn ngơ tiếng đàn”.

+ Chữ “không” lặp lại đến năm lần lại càng khắc sâu cái cô đơn, cô độc của người ở lại.

+ Còn đâu người bạn sớm tối cùng nhau nhâm nhi ly rượu ngắm trăng, còn đâu người cùng nhau làm thơ, gảy đàn,…?

3. Kết bài:

van hay chu tot phan tich bai tho khoc duong khue cua nguyen khuyen - [Văn hay chữ tốt] Phân tích bài thơ Khóc Dương Khuê của Nguyễn Khuyến

Phân tích bài thơ Khóc Dương Khuê

Bài làm tham khảo

Nguyễn Khuyến là người có phẩm chất trong sạch, mặc dù ra làm quan nhưng nổi tiếng là thanh liêm, chính trực. Nhiều giai thoại kể về đời sống và sự gắn bó của Nguyễn Khuyến đối với nhân dân. Ông là người có tâm hồn rộng mở, giàu cảm xúc trước cuộc sống và gắn bó với thiên nhiên. Có thể nói, sống giữa thời kỳ các phong trào đấu tranh yêu nước bị dập tắt, Nguyễn Khuyến bất lực vì không làm được gì để thay đổi thời cuộc nên ông xin cáo quan về ở ẩn. Từ đó dẫn đến tâm trạng bất mãn, bế tắc của nhà thơ. Thơ ca Nguyễn Khuyến chứa đựng những tình cảm vô cùng đẹp đẽ và chân thực với ngôn từ gần gũi, mộc mạc, dễ hiểu. Nhắc đến Nguyễn Khuyễn là nhắc đến bài thơ “Khóc Dương Khuê” – tiêu biểu cho phong cách sang tác của ông.

Cái chết của Dương Khuê là nỗi đau đớn, sự mất mát vô cùng to lớn với Nguyễn Khuyến. Bởi lẽ đó mà ngay từ đầu bài thơ đã là những dòng cảm xúc đầy chân thành của tác giả trước sự ra đi của người bạn tri kỉ:

Xem thêm:  Hướng dẫn soạn văn Thương vợ của Trần Tế Xương đầy đủ chi tiết nhất

“Bác Dương thôi đã thôi rồi.

Nước mây man mác ngậm ngùi lòng ta”

Hai câu thơ mở đầu mang nặng nỗi đau đớn, bất lực trước sự ra đi của Dương Khuê – người bạn tri âm tri kỉ của Nguyễn Khuyến. Chữ “thôi” như gói trọn mọi cảm xúc lúc này của nhà thơ. Tuy là nói đến cái chết nhưng ông lại không dám nói hẳn từ “chết”, thay vào đó là “thôi đã…thôi rồi”, vậy là coi như hết, hết thật rồi, ông đã mất đi người bạn thân mãi mãi. Trong nỗi đau mất bạn, biết bao nhiêu kỉ niệm gắn bó cùng nhau ngần ấy năm bỗng ùa về trong suy nghĩ của tác giả:

“Nhớ từ thuở đăng khoa ngày trước…

Trong khi gặp gỡ biết đâu duyên trời.”

của họ cũng đã ngót nghét ba mươi tám năm kể từ khi cùng tham dự và đỗ kì thi Hương. Thơ ca Nguyễn Khuyến càng bình dị bao nhiêu lại càng khắc sâu vào tâm trí người đọc nỗi đau đớn quặn thắt bấy nhiêu. Không chỉ dừng lại ở nỗi đau mất đi người bạn tri kỉ mãi mãi mà ở Nguyễn Khuyến còn là nỗi đau thời thế:

“Ai chẳng biết chán đời là phải

Vội vàng chi đã mải lên tiên.”

Sự ra đi của Dương Khuê là nỗi đau lớn nhất mà Nguyễn Khuyến đang chịu đựng. Đó là sự mất mát lớn lao, sự trống trải, trống vắng vô cùng. Cuộc đời sẽ tẻ nhạt hơn khi không còn ai cùng gắn bó, tâm sự và chia sẻ. sẽ rơi vào sự cô đơn, lạc lõng giữa thế cuộc, giữa dòng đời:

Xem thêm:  Phân tích khổ thơ đầu của bài thơ Từ ấy để thấy được niềm vui sướng, hân hoan của tác giả Tố Hữu khi được giác ngộ cách mạng

“Rượu ngon không có bạn hiền.

Không mua không phải không tiền không mua.

Câu thơ nghĩ đắn đo muốn viết.

Viết đưa ai, ai biết mà đưa?

Giường kia treo cũng hững hờ.

Đàn kia gẩy củng ngẩn ngơ tiếng đàn”.

Chữ “không” lặp lại đến năm lần lại càng khắc sâu cái cô đơn, cô độc của người ở lại. Còn đâu người bạn sớm tối cùng nhau nhâm nhi ly rượu , còn đâu người cùng nhau làm thơ, gảy đàn,…?

Không chán sao được khi cái đạo của đời thì đang sụp đổ, còn mình thì:

“Nghĩ đến bút nghiên trào nước mắt

Ngước nhìn sông núi xiết buồn đau!”

Trở lại câu hỏi đã được đặt rạ.

Và với Nguyễn Khuyến, tình cảm mà ông dành cho người bạn quá cố của mình vẫn luôn trọn vẹn, trước sau như một:

“Cầm tay hỏi hết xa gần.

Mừng rằng bác vẫn tinh thần chưa can.

Và thực sự đau xót khi nhận được tin chẳng lành:

“Chợt nghe, tôi bỗng tay chân rụng rời”

Bài thơ là dòng tâm sự, là cả nỗi niềm và nỗi đau chua xót của nhà thơ trước sự ra đi vĩnh viễn của Dương Khuê. Cùng với đó, bài thơ đã để lại một dấu ấn lớn lao về vẻ đẹp nhân cách của một tình bạn và nhân cách cao đẹp của tác giả.

Lê Thị Thư

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *