[Văn hay chữ tốt] Phân tích bài thơ Câu cá mùa thu của Nguyễn Khuyến


[Văn hay chữ tốt] bài thơ của Nguyễn Khuyến

Dàn ý chi tiết

1. Mở bài

tác giả tác phẩm

– Nêu nội dung cần nghị luận: phân tích bài thơ Câu cá mùa thu

-Nêu ban đầu

2. Thân bài

– “Ao thu lạnh lẽo nước trong veo

Một chiếc thuyền con bé tẻo teo”

+ Mùa thu được bắt đầu từ những gì giản đơn, nguyên sơ nhất, đó là làn nước trong veo, là hình ảnh của một chiếc thuyền nhỏ giữa sóng nước thu.

+ Giữa không gian rộng lớn xuất hiện hình ảnh của một chiếc thuyền câu, tuy nhỏ bé nhưng lại không hề chênh vênh, trái lại vẫn vững vàng, hài hoà, cân xứng trên mặt sông nước, mây trời.

– “Sóng biếc theo làn hơi gợn tí

Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo”

+ Chuyển động của sự vật, hiện tượng vô cùng nhẹ nhàng và thanh thoát.

+ Nghệ thuật lấy động tả tĩnh đã làm bật lên không gian im lìm đến tĩnh lặng.

+ Sắc vàng chủ đạo trong khổ thơ, là điểm nhấn trong bức tranh mùa thu của Nguyễn Khuyến.

-“Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt

Ngõ trúc quanh co khách vắng teo”

+ Không gian mùa thu không dừng lại ở mặt nước nữa mà đã được đẩy lên cao hơn, để thấu cái “xanh ngắt” của bầu trời trong tiết trời mùa thu.

+ Dường như không gian tĩnh lặng đến tuyệt đối. Điều đó đã trở thành điều kiện, hoàn cảnh để tác giả có thể nghe thấy được cả tiếng cá “khẽ động dưới chân bèo”. T

– Cái tĩnh lặng của đất trời thấm dần vào tạo vật, bao trùm lên cả tâm trí thi nhân để làm dấy lên cảm giác cô đơn trước sự rộng mở của thiên nhiên. Có đặt bài thơ vào trong bối cảnh đất nước bấy giờ thì mới có thể thấu hiểu được nỗi buồn trong lòng thi nhân.

Xem thêm:  Cảm nhận về câu nói của bà cô Thị Nở trong truyện ngắn Chí Phèo của nhà văn Nam Cao

3. Kết bài

-Khẳng định lại vấn đề nghị luận

-Nêu cảm nhận

[Văn hay chữ tốt] Phân tích bài thơ Câu cá mùa thu của Nguyễn Khuyến

Phân tích bài thơ Câu cá mùa thu

Bài làm tham khảo

Nguyễn Khuyến là người có phẩm chất trong sạch, dù ra làm quan nhưng vẫn giữ nhân cách thanh cao, chính trực. Nhiều giai thoại kể về gắn bó của ông với nhân dân. Ông là người có tâm hồn rộng mở, giàu cảm xúc, gắn bó với thiên nhiên. Với bài thơ “Câu cá mùa thu” ông đã hoàn thiện, bồi đắp thêm cho chùm thơ thu của mình.

Cảnh sắc mùa thu trong thơ Nguyễn Khuyến được mở ra trong sự trong trẻo của tiết trời:

Loading...

“Ao thu lạnh lẽo nước trong veo

Một chiếc thuyền con bé tẻo teo”

Mùa thu được bắt đầu từ những gì giản đơn, nguyên sơ nhất, đó là làn nước trong veo, là hình ảnh của một chiếc thuyền nhỏ giữa sóng nước thu. Giữa không gian rộng lớn xuất hiện hình ảnh của một chiếc thuyền câu, tuy nhỏ bé nhưng lại không hề chênh vênh, trái lại vẫn vững vàng, hài hoà, cân xứng trên mặt sông nước, mây trời. Tưởng chừng là đối lập nhưng cảnh sắc mà Nguyễn Khuyến vẽ ra lại hài hoà, sánh quyện vào nhau, gắn bó chặt chẽ.

Bức tranh mùa thu tiếp tục được hiện hữu rõ nét trong những vần thơ kế tiếp:

“Sóng biếc theo làn hơi gợn tí

Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo”

Chuyển động của sự vật, hiện tượng vô cùng nhẹ nhàng và thanh thoát. Nghệ thuật lấy động tả tĩnh đã làm bật lên không gian im lìm đến tĩnh lặng. Cũng chính bởi lẽ không gian quá đỗi im lặng đến thế thì thi nhân mới có thể nghe và cảm nhận được sự chuyển động của sóng, của lá vàng. Đến đây, bạn đọc nhận ra một sắc vàng chủ đạo trong khổ thơ, là điểm nhấn trong bức tranh mùa thu của Nguyễn Khuyến.

Xem thêm:  Giới thiệu về bài thơ Tự tình của tác giả Hồ Xuân Hương

Cái hồn của cảnh trí được Nguyễn Khuyến khai thác trọn vẹn và rõ nét hơn bao giờ hết qua những ngõ trúc quanh co:

“Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt

Ngõ trúc quanh co khách vắng teo”

Không gian mùa thu không dừng lại ở mặt nước nữa mà đã được đẩy lên cao hơn, để thấu cái “xanh ngắt” của bầu trời trong tiết trời mùa thu. Dường như không gian tĩnh lặng đến tuyệt đối. Điều đó đã trở thành điều kiện, hoàn cảnh để tác giả có thể nghe thấy được cả tiếng cá “khẽ động dưới chân bèo”. Tuy nhiên cách nói “Cá đâu” lại mở ra cho câu thơ tính đa nghĩa. Có thể hiểu “không có bất kì một tiếng động nào” hay “không gian tĩnh lặng quá, yên bình quá để rồi thậm chí thi nhân có thể nghe thấy cả tiếng cá đớp dưới chân bèo trong một khoảng không gian sóng nước mênh mông”.Dù hiểu theo cách nào đi chăng nữa tác giả vẫn nhằm hướng người đọc đến với sự yên tĩnh đến lặng người trong tiết trời mùa thu này.

Cái tĩnh lặng của đất trời thấm dần vào tạo vật, bao trùm lên cả tâm trí thi nhân để làm dấy lên cảm giác cô đơn trước sự rộng mở của thiên nhiên. Có đặt bài thơ vào trong bối cảnh đất nước bấy giờ thì mới có thể thấu hiểu được nỗi buồn trong lòng thi nhân. Đó là nỗi buồn thương cho tình cảnh lầm than của đất nước.

Xem thêm:  Hướng dẫn soạn văn Vịnh khoa thi hương – Chương trình Ngữ văn lớp 11

Bài thơ “Câu cá mùa thu” đã làm bật dậy phong cách sử dụng ngôn từ bậc thầy của Nguyễn Khuyến, khắc tả sâu sắc nỗi lòng thi nhân. Từ sâu xa trong ý thơ, ta nhận ra một tâm hồn luôn gắn bó tha thiết với thiên nhiên quê hương đất nước, tấm lòng yêu nước dù thầm lặng nhưng lại vô cùng sâu nặng.

Lê Thị Thư

Đánh giá bài viết
Loading...