Phân tích tác phẩm Chiếu cầu hiền của Ngô Thì Nhậm


là tác phẩm Ngô Thì Nhậm thay mặt vua Quang Trung Viết để chiêu mộ hiền tài cho đất nước. Dựa vào văn bản đã được học, anh chị hãy phân tích tác phẩm Chiếu cầu hiền của Ngô Thì Nhậm.

I. Dàn ý chi tiết cho đề bài phân tích Chiếu cầu hiền

1. Mở bài

  bài chiếu, tác giả và hoàn cảnh ra đời: Bài “Chiếu cầu hiền” của Ngô Thì Nhậm được ra đời sau khi vua Nguyễn Huệ lên ngôi lấy hiệu là Quang Trung. Vua Quang Trung giao cho Ngô Thì Nhậm viết bài chiếu này nhằm chiêu mộ những người có đức có tài ra giúp sức phục vụ cho triều đình, giúp dân giúp nước

2. Thân bài

  • Khẳng định tài năng của tác giả: Quả xứng đáng thay khi Ngô Thì Nhậm là một người tài giỏi, lại có trình độ uyên thâm lỗi lạc, có tài thuyết phục lòng người
  • Mở đầu bài chiếu khẳng định giá trị của người tài đối với : tác giả đã khẳng định với muôn dân rằng, người hiền tài là tài sản quý giá của dân tộc, , giống như “sao sáng ở trên trời”, người tài phải ra giúp vua giúp nước ấy mới là đúng “ý trời” sinh ra
  • Những khó khăn trong việc chiêu mộ người tài: Thế mà có những người lui về ở ẩn hoặc vì khí tiết của mình mà không để ý tới việc đại sự
  • Tấm lòng vì dân vì nước của vua Quang Trung: Nhà vua đăm đăm một nỗi lo cho nhân dân và đất nước, tấm lòng của nhà vua là vì sự bình an của dân chúng và phồn thịnh của dân tộc
  • Tính dân chủ và công bằng trong việc tuyển chọn người tài: Ông là một trong những vị vua đầu tiên luôn đề cao tối đa tính dân chủ trong việc tuyển dụng người hiền tài giúp nước
  • Tầm nhìn xa trông rộng của vua Quang Trung: Sau khi đất nước đã được , yên ổn thì “dân khổ chưa hồi sức” nên còn rất nhiều vấn đề lớn cần giải quyết để ổn định và phát triển đất nước
Xem thêm:  Trong truyện ngắn Hai đứa trẻ, bức tranh phố huyện được nhìn qua con mắt của ai? Điều này có ý nghĩa gì?

3. Kết bài

Ý nghĩa của bài chiếu: Với tài năng xuất chúng của mình, ông đã truyền tải được tấm lòng và ý nguyện của vua Quang Trung với dân với nước, khiến cho muôn dân tán  phục.

II. Bài tham khảo cho đề phân tích Chiếu cầu hiền

Bài “Chiếu cầu hiền” của Ngô Thì Nhậm được ra đời sau khi vua Nguyễn Huệ lên ngôi lấy hiệu là Quang Trung. Vua Quang Trung giao cho Ngô Thì Nhậm viết bài chiếu này nhằm chiêu mộ những người có đức có tài ra giúp sức phục vụ cho triều đình, giúp dân giúp nước. Phụng sự tâm nguyện của nhà vua, Ngô Thì Nhậm đã thể hiện trong bài chiếu tấm lòng vì dân vì nước của vua Quan Trung cũng như tầm hiểu biết, nhìn xa trông rộng của vị minh quân này.

Để viết được một bài chiếu, đòi hỏi người phải có am hiểu sâu sắc hoàn cảnh lịch sử của xã hội, nắm được những nhu cầu cấp thiết của đất nước lúc bấy giờ, đồng thời phải biết dùng từ ngữ sao cho thuyết phục được lòng dân, khiến cho muôn dân tâm phục khẩu phục. Quả xứng đáng thay khi Ngô Thì Nhậm là một người tài giỏi, lại có trình độ uyên thâm lỗi lạc, có tài thuyết phục lòng người. Qua tác phẩm này, đã chứng minh được tài năng xuất sắc của tác giả với cách lập luận chặt chẽ, lời lẽ rõ ràng mà tao nhã.

Loading...

Mở đầu bài chiếu, bằng những lời lẽ sâu sắc, tác giả đã khiến người đọc phải nể phục: “Từng nghe: Người hiền ở trên đời cũng như sao ở trên trời. Sao tất phải chầu về Bắc thần, người hiền tất phải do thiên tử sử dụng”. Thay mặt vua Quang Trung, tác giả đã khẳng định với muôn dân rằng, người hiền tài là tài sản quý giá của dân tộc, đất nước, giống như “sao sáng ở trên trời”, người tài phải ra giúp vua giúp nước ấy mới là đúng “ý trời” sinh ra. Với cách so sánh đầy sáng tạo ấy, đã tăng ý nghĩa thuyết phục của bài chiếu. Tuy nhiên việc thu phục người tài còn gặp nhiều khó khăn, nếu không thu phục được hết thì thật là phí hoài “của trời”.

Xem thêm:  Phân tích nét tương đồng về giọng thơ của Nguyễn Khuyến và Trần Tế Xương

Nhà vua vừa giãi bày về mong muốn thu phục người tài vừa có ý trách móc những người tài của đất nước. Nếu như trong thời chiến sự thì việc quốc còn nhiều nhưng nay đất nước đã được thái bình, nhà vua cần có sự giúp sức của nhân tài để giúp đất nước phồn thịnh hơn. Thế mà có những người lui về ở ẩn hoặc vì khí tiết của mình mà không để ý tới việc đại sự. Hoặc có những người ra giúp vua nhưng không tận tâm tận lực trong công việc. Đây là một cách phê phán rất nhẹ nhàng, tế nhị nhưng không mất đi những hàm ý thâm thúy mà nhân tài phải ngẫm nghĩ.

Vau Quang Trung là một vị vua anh minh của dân tộc Việt Nam, sau khi dẹp yên giặc, ông rất quan tâm và chăm lo cho đời sống của nhân dân. Sau khi đất nước đã được hòa bình, yên ổn thì “dân khổ chưa hồi sức” nên còn rất nhiều vấn đề lớn cần giải quyết để ổn định và phát triển đất nước. Nhà vua đăm đăm một nỗi lo cho nhân dân và đất nước, tấm lòng của nhà vua là vì sự bình an của dân chúng và phồn thịnh của dân tộc. Nhà vua không lúc nào là không nghĩ đến của người dân và lo toan việc quốc gia đại sự, quả thực là một đại minh quân. Toàn bộ bài chiếu đã thể hiện rõ tình yêu nước thương dân nồng nàn của một nhà lãnh đạo tài ba, vua sớm ngày mong ngóng chiêu mộ được người tài, để hợp sức dân lại xây dựng cơ nghiệp đất nước, nhà vua không loại trừ một tầng lớp xã hội nào. Ông là một trong những vị vua đầu tiên luôn đề cao tối đa tính dân chủ trong việc tuyển dụng người hiền tài giúp nước. Cách nhìn xa trông rộng đó của nhà vua đã chứng tỏ sự am hiểu quy luật phát triển của lịch sử, thấy được tương lai sau này của dân tộc. Có được dự tiên tri và phán đoán ấy là bởi trong sâu thẳm tấm lòng của nhà vua luôn nung nấu khát vọng làm sao cho nhân dân được ấm no , đất nước thái bình, giàu mạnh.

Xem thêm:  Giới thiệu về bài thơ Thương vợ của tác giả Trần Tế Xương

Bài “Chiếu cầu hiền” không chỉ thể hiện cái tài, cái tâm của một vị vua anh minh hết lòng vì nhân dân đất nước, mà còn thể hiện tài năng và tấm lòng của Ngô Thì Nhậm. Với tài năng xuất chúng của mình, ông đã truyền tải được tấm lòng và ý nguyện của vua Quang Trung với dân với nước, khiến cho muôn dân tán  phục. Nhờ có tài năng và đức độ của vị vua anh minh mà dân tộc ta đã có một thời kì thịnh vượng.

Đánh giá bài viết
Loading...