Bài 16 – Ôn tập tác phẩm trữ tình

Bài 16 – Ôn tập tác phẩm trữ tình
Đánh giá bài viết

Bài 16 – Ôn tập tác phẩm trữ tình

Hướng dẫn

1. Tên tác giả của những tác phẩm sau:

– Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh: Lý Bạch.

– Phò giá về kinh: Trần Quang Khải.

– Tiếng gà trưa: Xuân Quỳnh.

– Cảnh khuya: Hồ Chí Minh.

– Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê: Hạ Tri Chương.

– Bạn đến chơi nhà: Nguyễn Khuyến.

– Buổi chiều đứng ở phủ Thiên Trường trông ra: Trần Nhân Tông.

– Bài ca nhà tranh bị gió thu phá: Đỗ Phủ.

2. Sắp xếp cho khớp tác phẩm và nội dung tư tưởng, tình cảm:

Rằm tháng giêng: Tình cảm yêu thiên nhiên, yêu nước sâu nặng và phong thái ung dung lạc quan.

– Qua đèo Ngang: Nỗi nhớ thương quá khứ đi đôi với nỗi buồn đơn lẻ thanh lặng giữa núi đèo hoang sơ.

Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê: Tình cảm yêu thương chân thành pha chút xót xa lúc mới trở về quê.

Sông núi nước Nam (Nam quốc sơn hà): Ý thức độc lập tự chủ và quyết tâm tiêu diệt địch.

Tiếng gà trưa: Tình cảm gia đình quê hương qua những kỉ niệm đẹp của tuổi thơ.

Bài ca Côn Sơn: Nhân cách và sự giao hòa tuyệt đối với thiên nhiên.

Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh: Tình cảm quê hương sâu lắng qua khoảnh khắc đêm vắng.

Cảnh khuya: Tinh thần nhân đạo và lòng vị tha cao cả.

3. Sắp xếp lại cho khớp tác phẩm (hoặc đoạn trích) và thể thơ:

Sau phút chia tay: Song thất lục bát.

Qua đèo Ngang: Bát cú Đường luật.

Bài ca Côn Sơn: Lục bát.

Tiếng gà trưa: các thể thơ khác ngoài các loại trên.

Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh: Các thể thơ khác ngoài các thể thơ trên.

Sông núi nước Nam: Tuyệt cú đường luật.

4. Các ý kiến chính xác:

b, c, d, g, h. Còn lại là ý kiến không chính xác: a, e, i, k.

5. Điền vào chỗ trống:

a) tập thể, truyền miệng.

b) lục bát.

c) ẩn dụ, so sánh, tượng trưng.

Ghi nhớ:

  • Tác phẩm trữ tỉnh là văn bản thể hiện tình cảm, cảm xúc của tác giả trước cuộc sống. Tha là thể loại văn học phù hợp để biểu hiện tình cảm cảm xúc, tuy nhiên cũng có thơ tự sự, truyện thơ. Văn xuôi phù hợp với kể chuyện, tuy nhiên cũng có những loại văn xuôi trữ tinh hoặc mang nặng tính chất trữ tinh như tùy bút.
  • Ca dao trữ tinh là loại thơ biểu hiện những tinh cảm, nguyện vọng tha thiết và chính đáng, vốn được lưu hành trong dân gian. Thơ của thi nhân biểu hiện tinh cảm cá nhân song ở những bài thơ có giá trị, tinh cảm của tác giả bao giờ củng có tính chất đại diện cho những tinh cảm tiên bộ, mang màu sắc nhân bản dậm nét: tinh yêu quê hương đất nước, tinh cảm gia đinh, tinh bạn, tinh yêu…
  • Tinh cảm, cảm xúc có khi được biểu hiện một cách trực tiếp song thường được biểu hiện một cách gián tiếp. Phân tích, bình giá và thưởng thức thơ trữ tinh không dược thoát li văn bản song không thể chỉ đứng ở bề mặt của ngôn từ văn bản. Phải thông qua ngôn từ giàu tính chất khơi gợi, những cảnh vật, sự việc dược miêu tả, tường thuật, dồi khi qua cả những lập luận… mà suy ngẫm mới đồng cảm dược với tác giả và lĩnh hội được đúng và đầy đủ ý vị của bài thơ.

Mai Thu